https://hethuismannetje.nl/wp-content/uploads/2024/12/D44A9258-155E-46F3-8D8F-C3C908CFA8ED_1_105_c.jpeg
768
1024
Het Huismannetje
https://hethuismannetje.nl/wp-content/uploads/2023/03/hethuismannetje-logo340.png
Het Huismannetje2024-12-05 13:46:382025-01-06 15:48:40De magie (en uitdaging) van de sinterklaastijdTerug naar school: weer een stap op de ladder van zelfstandigheid
En toen was de zomervakantie alweer voorbij. Zes weken lang geen broodtrommels, gymtassen, wekkers en haastige zoektochten naar schoenen die echt net nog bij de voordeur stonden. Later naar bed, later wakker worden (hopen we) en sowieso wat minder structuur dan normaal.
Heerlijk.
Maar ergens vind ik het ook altijd wel lekker als daarna het gewone leven weer begint. School, sport, vaste tijden en een beetje ritme in de tent.
En dat betekent bij ons thuis ook: tijd om de afspraken weer eens tegen het licht te houden. Dat doen we trouwens niet alleen na de zomervakantie. Na iedere vakantie houden we een soort kleine gezins-APK.
- Wat werkt nog goed?
- Waar moeten we steeds achteraan?
- Welke dingen kunnen de kinderen inmiddels prima zelf?
- En welke taak zijn wij als ouders eigenlijk nog steeds aan het uitvoeren terwijl dat allang niet meer nodig is?
En dan komt onvermijdelijk mijn favoriete onderwerp ter sprake. De kinderen weten inmiddels precies wat er gaat komen…
De Ladder van Zelfstandigheid
Ik noem het thuis de ladder van zelfstandigheid. Een term waar ik zelf nog steeds bijzonder tevreden over ben. Mijn kinderen inmiddels iets minder. Als ik begin met:
“Zo…, zullen we eens kijken wat jullie volgende stap op de ladder van zelfstandigheid kan zijn?”
…dan zie ik de ogen meestal al omhoog rollen.
Blijkbaar ervaren zij het minder als een inspirerende persoonlijke ontwikkelreis dan ik.
Maar het idee is simpel: na iedere vakantie proberen we weer één klein ding toe te voegen dat ze voortaan zelf kunnen of zelf gaan doen. Geen enorme stappen. Geen compleet huishoudelijk takenpakket. Gewoon telkens één treetje hoger. Want kinderen worden ouder. Alleen je eigen gedrag als ouder groeit niet altijd automatisch met ze mee. Voor je het weet doe je nog steeds dingen voor ze die ze al lang zelf zouden kunnen.
En niet onbelangrijk: ze mogen zelf meebeslissen wat er bij komt. We beginnen altijd met een ideëenrondje en daarna stemmen we (heel democratisch) welke nieuwe gewoonte er bij komt.
Vorig jaar: zelf je lunch maken
Een van de eerdere treden op onze ladder was:
Zelf je lunch voor school klaarmaken.
Voorheen deden wij dat iedere avond. Twee broodtrommels vullen, fruit erbij, drinken klaarzetten. Niet de grootste klus van de wereld, maar wel zo’n terugkerend taakje waar je iedere avond weer mee bezig bent.
Dus besloten we dat de kinderen dat voortaan zelf konden doen.
Net voor of na het avondeten maken ze hun lunch voor de volgende dag klaar. In het begin moesten we daar uiteraard nog regelmatig aan herinneren. Maar inmiddels is het al aardig ingesleten. Ze doen het automatisch en wij hoeven er eigenlijk nooit meer iets over te zeggen.
En dat vind ik misschien wel het mooiste aan die ladder: iets wat eerst een nieuwe taak is waar je voortdurend achteraan moet, wordt na een tijdje gewoon normaal.
Plus: wij hoeven geen brood meer te smeren. Ook niet onbelangrijk.
Nieuwe trede: je eigen kamer opruimen
Onze schoonmakers komen op woensdag en het leek ons een mooi natuurlijk moment om daar een deadline aan te koppelen. Voor die tijd moet de vloer enigszins zichtbaar zijn en moeten rondslingerende knuffels, boeken, kledingstukken, LEGO-bouwwerken en ondefinieerbare knutselprojecten een bestemming hebben gekregen.
Niet omdat hun kamers er voortaan spik en span uit moeten zien, wel omdat wij vinden dat ze inmiddels oud genoeg zijn om zelf een beetje verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen spullen.
We gaan zien of deze trede net zo snel normaal wordt als het zelf maken van de lunch. Ik heb goede hoop. Vooralsnog.
Papa Pakezel gaat met pensioen
Daarnaast hebben we nog een kleine aanpassing gedaan. Of eigenlijk: ik heb mezelf een nieuwe regel opgelegd.
Ik draag geen schooltassen meer.
Vooral bij het ophalen uit school blijkt er namelijk een bijzonder natuurverschijnsel plaats te vinden. Zodra onze kinderen mij zien, neemt hun eigen draagvermogen plotseling spectaculair af. En voor ik het weet loop ik naar huis met twee schooltassen, twee jassen en eventueel nog een zelfgemaakt kunstwerk van karton terwijl zij vrolijk voor me uit huppelen.
Maar daar zijn we / ben ik dus mee gestopt.
Je neemt zelf een tas mee naar school, dus je kunt hem ook zelf weer mee naar huis nemen. Hetzelfde geldt voor je jas.
Ook dat is kennelijk een trede op de ladder. Al voelt hij vooral als een trede die mijn rug ten goede komt.
Persoonlijk verzorging
Ook persoonlijke verzorging wordt steeds meer je eigen verantwoordelijkheid. Bij onze pré-puber van 10 merken we ondertussen dat er weer een volgende fase aankomt. Niet alleen spullen en huishoudelijke taakjes kunnen steeds meer zelfstandig, ook persoonlijke verzorging hoort daar langzaamaan bij. Dus hebben we een eenvoudige ochtendroutine toegevoegd:
Even in de spiegel kijken voordat je naar beneden komt.
Zit je haar een beetje normaal? Heb je het gekamd? Zit er geen tandpasta meer rond je mond? Zie je eruit alsof je daadwerkelijk klaar bent om naar school te gaan?
Dat klinkt misschien nogal vanzelfsprekend. Maar wie kinderen heeft, weet dat tandenpoetsen en zonder zichtbare tandpasta rond je mond verschijnen twee totaal verschillende vaardigheden zijn.
Ook hier geldt: we helpen en herinneren nog. Maar uiteindelijk moet het iets worden waar hij zelf aan denkt.
Steeds een klein beetje meer zelf doen
Als ik al deze afspraken zo achter elkaar zet, zit er eigenlijk steeds hetzelfde idee achter:
Wat je zelf kunt, gaan we niet automatisch meer voor je doen.
Natuurlijk helpen we wanneer dat nodig is. Maar zelfstandigheid ontstaat volgens mij ook niet ineens op je achttiende verjaardag. Het is een ladder waar je jarenlang treetje voor treetje op klimt.
Eerst zelf je schoenen aantrekken.
Later zelf je schooltas inpakken.
Je eigen lunch maken.
Je kamer opruimen.
Zelf onthouden dat je morgen gym hebt.
Je eigen jas dragen.
Een beetje fatsoenlijk in de spiegel kijken voordat je naar school vertrekt.
En uiteindelijk hopelijk ooit zelf bedenken dat een lege wc-rol met nog 1 velletje er aan vervangen kan worden zonder dat daarvoor eerst een ouderlijke interventie noodzakelijk is (Een vader mag dromen).
Na iedere vakantie kijken we weer een treetje hoger
Een vakantie is voor ons daar eigenlijk een handig moment voor. Niet omdat er na iedere meivakantie ineens een revolutionaire verandering nodig is. Maar juist omdat je dan even uit het normale ritme bent geweest. Bij terugkomst kijken we weer eens met frisse ogen naar het dagelijks leven.
Wat werkt nog? Wat hoeft niet meer? Waar lopen wij voortdurend achteraan? En vooral: Wat kunnen jullie inmiddels zelf?
“Wat zou jullie volgende stap op de ladder van zelfstandigheid kunnen zijn?”
Oogrol. Zucht. “Papaaaa…”
Ik beschouw dat inmiddels maar als een teken dat de methode bekend is. En dus waarschijnlijk werkt.
Lees ook
https://hethuismannetje.nl/wp-content/uploads/2024/12/D44A9258-155E-46F3-8D8F-C3C908CFA8ED_1_105_c.jpeg
768
1024
Het Huismannetje
https://hethuismannetje.nl/wp-content/uploads/2023/03/hethuismannetje-logo340.png
Het Huismannetje2024-12-05 13:46:382025-01-06 15:48:40De magie (en uitdaging) van de sinterklaastijd
https://hethuismannetje.nl/wp-content/uploads/2023/05/bananenwater-voeding-voor-de-planten.jpg
1024
769
Het Huismannetje
https://hethuismannetje.nl/wp-content/uploads/2023/03/hethuismannetje-logo340.png
Het Huismannetje2023-05-22 18:18:302023-05-22 20:09:31Zelf bananenwater maken als voeding voor de planten
https://hethuismannetje.nl/wp-content/uploads/2023/04/eenvoudig-vakantieboeken-maken.jpg
1350
1800
Het Huismannetje
https://hethuismannetje.nl/wp-content/uploads/2023/03/hethuismannetje-logo340.png
Het Huismannetje2023-04-12 08:10:482023-04-13 06:59:14Op reis met de kids – eenvoudig een vakantie fotoboek maken
